Diskriminasie in die werksplek

Die Wet op Billike Werksgeleenthede is van toepassing op alle werkgewers en het ten doel om onregverdige diskriminasie in die werksplek uit te skakel deur gelyke geleenthede en billike behandeling te bevorder. Hierdie wet maak ook voorsiening vir regstellende aksie met betrekking tot voorheen benadeelde aangewese groepe in terme van indiensname. Die volgende gronde vir onregverdige diskriminasie word deur die Wet gespesifiseer:

  • ras,
  • geslag,
  • swangerskap,
  • huwelikstatus,
  • familie verantwoordelikheid,
  • etniese of sosiale oorsprong,
  • kleur,
  • seksuele oriëntering,
  • ouderdom,
  • gestremdheid,
  • godsdiens,
  • MIV-status,
  • gewete,
  • geloof,
  • politieke oortuiging,
  • kultuur,
  • taal,
  • geboorte,
  • of enige ander arbitrêre grond.

Tipes diskriminasie in die werksplek

In die werksplek word daar onderskeid getref tussen regverdige diskriminasie en onregverdige diskriminasie:

Regverdige diskriminasie

Regverdige diskriminasie verwys na wanneer die werkgewer regverdigbare besigheidsredes het in terme van operasionele vereistes, om ‘n werknemer verskillend te behandel. Wanneer daar ‘n verskil in diensvoorwaardes is by werknemers wat dieselfde of substantief dieselfde werk, of van gelyke waarde verrig, moet die werkgewer dit kan regverdig. Regverdigbare gronde sluit in:

  • Senioriteit of diensjare
  • Kwalifikasies
  • Vermoë of bevoegdheid
  • Individu se werksprestasie
  • Afwykings veroorsaak deur organisatoriese herstrukturering
  • Die tydelike aard van ‘n persoon se rol (byvoorbeeld waar ‘n werknemer in ‘n hoër posisie waarneem)
  • Addisionele erkenning vir skaars vaardighede of markkragte wat ‘n vergoedingspremie plaas op sekere rolle
  • Enige ander relevante faktore wat nie lei tot direkte of indirekte onregverdige diskriminasie

Onregverdige diskriminasie

Onregverdige diskriminasie verwys na wanneer die werkgewer se optrede in breuk maak op die werknemer se gevestigde regte. Werkgewers moet daarop let om nie op die volgende areas teen werknemers te diskrimineer nie:

Geleenthede

Daar ontstaan dikwels geleenthede in die werksplek ten opsigte van opleiding en verdere studie, beskikbare poste, bevordering, asook die geleentheid om te werk wanneer die werkgewer korttyd implementeer, ensovoorts. Dit is belangrik dat die werkgewer in alle gevalle werknemers ‘n gelyke kans gee om in aanmerking te kom vir geleenthede in die werksplek.

Werkswyses

Vasgestelde of amptelike wyses om ‘n situasie in die werksplek te hanteer, word in plek gestel om werknemers en werkgewers in te lig rondom nodige stappe wat gevolg moet word wanneer ‘n spesifieke insident plaasvind. Vasgestelde prosedures moet op alle werknemers van toepassing wees om te verseker dat eenvorminge werkswyses en gelykheid gehandhaaf word, soos byvoorbeeld wanneer werknemers aansoek doen om verlof.

Toepas van dissipline

Duidelike reëls en riglyne verseker dat wrywing en misverstande beperk word wat weer produktiwiteit en ‘n positiewe werksomgewing bevorder. Reëls in die werksplek is op alle werknemers van toepassing en moet dissipline ook so toegepas word. Daar is verskillende tipes wangedrag in die werksplek wat wissel van minder ernstige oortredings tot baie ernstige oortredings, wat beïnvloed word deur die werknemer se tipe werk en verantwoordelikheid, die (moontlike) gevolge van die oortreding, asook die impak van die oortreding op die werknemer-werkgewer se vertrouensverhouding. Elke oortreding moet dus op eie meriete beoordeel word en is dit uiters belangrik dat die werkgewer dissipline konsekwent toepas en nie party werknemers uitsonder nie.

Werksomstandighede en diensvoorwaardes

Dit is die werkgewer se plig om ‘n veilige werksomgewing te skep vir alle werknemers, asook die nodige hulpbronne (insluitende die kwaliteit van en toegang tot hulpbronne) te verskaf. Sodoende het werknemers ‘n gelyke kans het om pligte uit te voer met verwysing na kwaliteit en kwantiteit.

Vergoeding

‘n Werknemer se vergoedingspakket kan bestaan uit ‘n salaris, voordele (pensioen, voorsiening vir aftrede, mediese fonds, selfoontoelaag, ens.), rantsoene, akkommodasie, bonusse en verhogings. Ander voordele is egter nie verpligtend nie en op diskresie van die werkgewer. Wanneer vergoeding gekoppel word aan werksprestasie soos bv. ‘n bonus of verhoging, is dit uiters belangrik dat die werkgewer werknemers deurlopend evalueer en rekord hiervan te hou as bewys dat die werkgewer billik opgetree het.

Sake by die KVBA

Indien ‘n saak van onregverdige diskriminasie verwys word na die KVBA sal die kommissaris altyd die volgende twee aspekte ondersoek. Eerstens, was die werknemer se waardigheid aangetas, en tweedens of die werkgewer die werknemer se eienskappe objektief beoordeel het.

Deel dit op:

Share on facebook
Facebook
Share on google
Google+
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn
LWO Regsadviseur - LWO Legal Advisor

LWO Regsadviseur - LWO Legal Advisor

Laat 'n antwoord of kommentaar

Teken op vir ons nuusbrief

Klik op wysig knoppie om hierdie teks te verander. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit

Aandag alle WERKGEWERS!

Skryf vandag in

om meer inligting oor die LWO en jou

GRATIS Arbeidsreg Ouditkontrolelys

Op maat gemaak vir jou besigheidsbehoeftes

U inligting is veilig en sal nie met derdeparty-maatskappye gedeel word nie.