Poligraaftoetse in die werksplek

Die gebruik van poligraaftoetse (leuenverklikkers) in die werksplek bly omstrede. Tydens die proses word ‘n persoon se fisieke reaksie, soos bloeddruk en sweet, gemeet terwyl verskeie vrae beantwoord word. ‘n Persoon se reaksie op die vrae is gewoonlik ‘n aanduiding of hy/sy oneerlik geantwoord het al dan nie. Hoe akkuraat die uitslae is, bly debatteerbaar. 

Poligraaftoetse word nie gereguleer deur wetgewing nie. Toetsuitslae word wel erken deur forums wat arbeidsdispute hanteer, soos bv. howe, die KVBA en ander privaat arbitrasie tribunale as ‘n bykomende ondersoekmiddel in gevalle van oneerlikheid in die werkplek.

Werkgewers moet die volgende in ag neem met die gebruik van poligraaftoetse:

  • Die toetse moet deur ‘n gekwalifiseerde poligrafis gedoen word, wat erkende prosedures volg;
  • Die werknemer moet fisiek en geestelik geskik wees vir die aflê van hierdie toetse;
  • Beide partye mag ‘n ander persoon teenwoordig hê tydens die aflê van die toetse solank die persoon nie inmeng met die toetse nie;
  • Die toetse moet redelikerwys toegepas kan word op alle werknemers;
  • Redes vir die toetse moet volledig aan die werknemer verduidelik word;
  • Die proses moet verduidelik word en die werknemer moet ingelig word dat die toetse vrywillig is, sonder enige diskriminasie of dreigemente;
  • Die werknemer moet skriftelik toestem tot die toetse;
  • Indien ‘n werknemer weier om die toetse af te lê, kan die werkgewer nie daarop aandring nie. Dit is elkeen se grondwetlike reg om te weier.
  • Die uitslae moet deur ‘n gekwalifiseerde poligrafis uitgelê en verduidelik word om as bewyse te kan dien;
  • Poligraaftoetse word slegs in ag geneem as ondersteunende bewyse of getuienis.

Daar moet altyd ‘n dissiplinêre verhoor gehou word voor ontslag, ongeag die getuienis teen ‘n werknemer. As die regte prosedure nie gevolg is nie, kan die werknemer die aangeleentheid verwys na die KVBA. Dit is dan moontlik ‘n geval van onbillike ontslag op grond van prosedurele onbillikheid.

Kontak die LWO vir advies en bystand in verband hiermee. Ons is 24/7 beskikbaar.

Nog nie ‘n LWO lid nie? Gaan kyk na ons lidmaatskap opsies!

Deel dit op:

Share on facebook
Facebook
Share on google
Google+
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn
LWO Regsadviseur - LWO Legal Advisor

LWO Regsadviseur - LWO Legal Advisor

Laat 'n antwoord of kommentaar

Teken op vir ons nuusbrief

Klik op wysig knoppie om hierdie teks te verander. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit

Aandag alle WERKGEWERS!

Skryf vandag in

om meer inligting oor die LWO en jou

GRATIS Arbeidsreg Ouditkontrolelys

Op maat gemaak vir jou besigheidsbehoeftes

U inligting is veilig en sal nie met derdeparty-maatskappye gedeel word nie.