Buitelandse werknemers – wat is die wetlike implikasies?

Werkgewers poog oor die algemeen om besigheidsbesluite te neem wat die winsgewendheid van hul ondernemings kan bevorder. Die aanstel van werknemers met die nodige vaardighede kan ‘n groot bydrae maak tot die winsgewendheid en volhoubaarheid van die onderneming. Daar moet egter besef word dat die Suid-Afrikaanse arbeidsomgewing hoogs gereguleerd is. Daarom moet werkgewers spesifiek let op vereistes wat deur wetgewing gestel word in ver band met die aanstelling van buitelandse werknemers.

Dit is elke werkgewer se reg om van buitelandse werknemers gebruik te maak, indien hulle:

  • spesialis werknemers benodig;
  • indien hulle in groepsverband deur middel van werksvisa’s (voorheen verwys na as korporatiewe permitte) buitelanders in diens neem; of
  • indien hulle genader word op individuele basis deur buitelanders wie aansoek doen vir werk.

Waarop moet die werkgewer fokus?

Met spesifieke verwysing na die indiensname van buitelandse werknemers, is arbeidswetgewing natuurlik nie die enigste wetgewing wat verpligtinge skep vir werkgewers nie. In hierdie verband bestaan daar verskeie besigheidsrisiko’s vir werkgewers en lig ons graag ‘n paar algemene vrae hieromtrent toe:

Watter wetgewing is van toepassing?

  • Die Wet op Immigrasie, asook Regulasies tot die Wet op Immigrasie.
  • Alle toepaslike Suid-Afrikaanse wetgewing (lees meer hier)

Wie klassifiseer as ‘n buitelandse werknemer?

  • Enige persoon wat nie ‘n Suid-Afrikaanse burger is nie en in besit is van ‘n geldige werksvisa, wat in ‘n diensverhouding aangestel word.

Wat is ‘n buitelandse werknemer se regte?

‘n Buitelandse werknemer geniet dieselfde regte as ‘n Suid-Afrikaanse burger en verkry die buitelandse werknemer alle regte (en verpligtinge) deur die toepassing van alle Suid-Afrikaanse arbeidswetgewing. Werkgewers moet die volgende in gedagte hou:

  • ‘n Buitelandse werknemer het die reg om enige arbeidsregtelike dispuut na die KVBA te verwys.
  • Indien die werknemer se werksvisa verstryk en die werkgewer hierna steeds die werknemer in diens hou, skep dit sekere verwagtinge. Byvoorbeeld, die verwagting van permanente diens of die ‘n verwagting van hernuwing van die dienskontrak – waarskynlik vir ‘n die ooreenkomstige periode soos met die oorspronklike dienskontrak.

Wat is die werkgewer se verpligtinge?

‘n Werkgewer wie ‘n buitelandse werknemer aanstel moet op die volgende fokus lê:

  • Verseker dat die werknemer ‘n geldige werksvisa verskaf – nie bloot ‘n paspoort.
  • Verseker dat die tydelike dienskontrak wat aangebied word, nie die werksvisa se vervaldatum oorskry nie. Die werkgewer moet nie die werknemer toelaat om in diens te bly nadat die werksvisa verval het nie.
  • Die werkgewer moet ‘n gesertifiseerde afskrif van die werknemer se paspoort met sy/haar besonderhede hê.
  • Asook ‘n gesertifiseerde afskrif van die werksvisa of permanente verblyfpermit.
  • ‘n Bewys van die werknemer se posbeskrywing en pligstaat.
  • ‘n Afskrif van die werknemer se IRP5-vorm of sertifikaat van verdienste, soos van toepassing.

Buitelandse werknemers wie in Suid-Afrika aanbly nadat hul werksvisa’s verstryk het, sal outomaties “ongewenste persone” word. Hou ingedagte dat ‘n “ongewenste persoon” nie sy/haar regte in terme van arbeidswetgewing verbeur nie.

Wat is die werkgewer se regte?

Werkgewers wat buitelandse werknemers in diens neem, se regte as werkgewer word steeds gereguleer in terme van Suid-Afrikaanse arbeidswetgewing. Werkgewer het die reg om dissiplinêre stappe teen buitelandse werknemer te neem en ooreenstemmende sanksies toe te pas. Die werkgewer het ook die reg om op te tree en hom-/haarself teen vervolging te beskerm wanneer dit tot die lig kom dat die werknemer nie ‘n geldige werksvisa het nie. Daar moet steeds korrekte prosedure gevolg word om ‘n buitelandse werknemer in so ‘n geval te ontslaan.

Wat is die regsimplikasies indien ‘n onwettige buitelandse werknemer sonder die nodige dokumentasie in diens geneem word?

Enige werkgewer wie wetend ‘n onwettige (dikwels verwys na as ‘n “ongedokumenteerde”) buitelander in diens neem, sal skuldig wees aan ‘n misdaad en kan tronkstraf van tot vyf jaar opgelê word.

Hou in gedagte dat die las by die werkgewer lê om te kan bewys dat hy/sy die nodige ondersoek gedoen het ten einde te bevestig dat die voornemende werknemer wel wettig in diens geneem kan word.

Optrede deur die Departement van Arbeid

  • Arbeidsinspekteurs moet werkgewers en werknemers adviseer te opsigte van hul regte en verpligtinge in terme van arbeidswetgewing.
  • Arbeidsinspekeurs hou inspeksies en ondersoek klagtes en mag enige persoon ondervra.
  • Indien die wergewer nie aan vereistes voldoen soos deur wetgewing bepaal nie, kan ‘n arbeidsinspekteur ‘n voldoeningsbevel uitreik.

Watter tipe kontrak behoort aangebied te word?

Omrede buitelandse werknemers se werksvisas tydelik is, moet ‘n tydelike dienskontrak aangebied word. Daar hoef ook geen kennis gegee te word dat die kontrak tot ‘n einde gaan kom nie. Die dienskontrak beëindig weens ‘n natuurlike verloop van tyd, soos vooraf ooreengekom.

Proaktiewe optrede deur die werkgewer

  • Maak seker dat ‘n voornemende werknemer oor ‘n geldige werksvisa beskik.
  • Vergewis jouself van die werksvisa se verval datum.
  • Bied ‘n tydelike dienskontrak aan wat nie die werksvisa se verval datum oorskry nie. Bevestig die vervaldatum van die tydelike dienskontrak skriftelik.
  • Bevestig die werkvisa se verval datum skriftelik met die werknemer.
  • Verseker dat die werknemer korrek geregistreer word by die Werkloosheidsversekeringsfonds, asook Vergoedingskommissaris.
  • Verskaf aan die buitelandse werknemer ‘n dienssertifikaat en WVF-vorm (UI-19)

Deel dit op:

Share on facebook
Facebook
Share on google
Google+
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn
LWO Regsadviseur - LWO Legal Advisor

LWO Regsadviseur - LWO Legal Advisor

Laat 'n antwoord of kommentaar

Teken op vir ons nuusbrief

Klik op wysig knoppie om hierdie teks te verander. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit

Aandag alle WERKGEWERS!

Skryf vandag in

om meer inligting oor die LWO en jou

GRATIS Arbeidsreg Ouditkontrolelys

Op maat gemaak vir jou besigheidsbehoeftes

U inligting is veilig en sal nie met derdeparty-maatskappye gedeel word nie.