Nasionale minimumloon 2026: wat werkgewers moet weet

Ingevolge die Nasionale Minimumloonwet 9 van 2018 (NMLW), hersien die Nasionale Minimumloonkommissie jaarliks die nasionale minimumloon (NML) en dien ’n aanbeveling by die Minister van Indiensneming en Arbeid in om dit aan te pas. Na die jongste hersiening het die Minister die aangepaste nasionale minimumloon in die Staatskoerant gepubliseer: met ingang van 1 Maart 2026 is die nasionale minimumloon R30.23 per uur vir normale ure gewerk.

Die Kommissie neem faktore soos inflasie, die verbruikersprysindeks (VPI), lewenskoste, kollektiewe bedingingsuitkomste, indiensnemingsvlakke en die breër ekonomiese omgewing in ag wanneer ’n aanbeveling gemaak word. Terwyl die koers van die VPI ’n belangrike maatstaf bly, is die aanpassing nie suiwer formule-gedrewe nie en kan dit afwyk van ’n streng VPI plus berekening. Hierdie jongste aanpassing is bereken deur VPI plus 1.5% op die vorige NML-koers van R28.79 per uur te gebruik.

Kwytskelding om die nasionale minimumloon te betaal

Die NMLW erken dat uitsonderlike finansiële swaarkry tydelike verligting kan regverdig in die vorm van kwytskelding om die volle NML-koers te betaal vir ’n spesifieke tydperk. Artikel 15 van die NMLW laat werkgewers toe om vir kwytskelding aansoek te doen deur die Departement van Indiensneming en Arbeid se aanlynstelsel. Kwytskelding is egter nie outomaties nie en word as ’n uitsonderlike remedie hanteer.

Sleutelvereistes van ’n werkgewer wat om kwytskelding aansoek doen, sluit in om:

• ’n Duidelike en gestaafde rede vir die aansoek te verskaf.
• Te bewys dat betekenisvolle konsultasie plaasgevind het met elke verteenwoordigende vakbond(e), of indien daar nie sodanige vakbond is nie, dat daar betekenisvol met geaffekteerde werkers gekonsulteer is.
• Omvattende finansiële inligting in te dien wat werklike bekostigbaarheidsbeperkings toon. Die Regulasies skryf objektiewe finansiële toetse voor met betrekking tot winsgewendheid, likiditeit en solvensie. Die berekeningsmetodologie vir hierdie aanwysers word in die Bylaes tot die Regulasies uiteengesit en moet deur geloofwaardige finansiële state ondersteun word.

Dit is belangrik dat kwytskelding slegs oorweeg sal word indien die werkgewer ten volle aan statutêre verpligtinge voldoen, insluitend registrasie en bydraes wat op datum is ten opsigte van die Werkloosheidsversekeringsfonds (WVF), nakoming van die Wet op Vergoeding vir Beroepsbeserings en -siektes (COIDA) wat deur die Vergoedingsfonds geadministreer word en enige ander toepaslike statutêre heffings.

Indien kwytskelding toegestaan word, sal die werkgewer die loon wat deur die Departement van Indiensneming en Arbeid in die kwytskeldingsbrief voorgeskryf word, moet betaal. Werkgewers kan verwag om steeds ten minste 90% van die nasionale minimumloon te betaal. Kwytskelding is slegs geldig vir ’n maksimum tydperk van tot 12 maande en die tydperk van kwytskelding sal ook in die vrystellingsbrief bepaal word.

Aanlyn aansoekproses

Aansoeke om kwytskelding moet aanlyn gedoen word by http://nmw.labour.gov.za. In die meeste gevalle word die uitkoms onmiddellik gegenereer. Sekere aansoeke kan wel vir oudit gemerk word, wat binne 30 dae na indiening afgehandel moet word.

Indien goedgekeur, sal die kwytskeldingsertifikaat die aanvangsdatum, die geldigheidstydperk, die gemagtigde loonkoers gedurende die kwytskeldingsperiode en enige bykomende voorwaardes wat van toepassing is, spesifiseer.

Werkgewers word wetlik vereis om die kwytskeldingsertifikaat prominent in die werksplek te vertoon en afskrifte aan geaffekteerde werknemers en verteenwoordigende vakbond(e) te verskaf. Indien die aansoek geweier word, sal skriftelike redes verskaf word.

Geskille en afdwinging

’n Geskil oor nie-nakoming van die NMLW kan die werkgewer in warm water laat beland by die Departement van Indiensneming en Arbeid. Indien ’n werkgewer versuim om aan die NMLW te voldoen, kan die werkgewer soos volg beboet word:

• Eerste oortreders: Beboet met ’n bedrag gelykstaande aan twee keer die waarde van die onderbetaling of twee keer die maandelikse loon, watter een ook al die grootste is.
• Herhaalde oortreders: Beboet met ’n bedrag gelykstaande aan drie keer die waarde van die onderbetaling of drie keer die maandelikse loon, watter een ook al die grootste is.

’n Strategiese benadering tot nakoming

Suid-Afrika se arbeidsraamwerk is gedetailleerd en afdwingingsgedrewe. Terwyl minimumloonverhogings druk plaas op reeds ingeperkte besighede, stel nie-nakoming werkgewers bloot aan aansienlike regs- en finansiële risiko.

Werkgewers word aangeraai om gereelde loonoudits uit te voer, te verseker dat statutêre registrasies op datum bly en proaktief te beplan vir jaarlikse aanpassings. Kwytskelding moet beskou word as ’n korttermyn verligtingsmeganisme in werklike gevalle van nood, nie ’n plaasvervanger vir volhoubare arbeidsmagbeplanning nie. Deeglike arbeidsregsnakoming bly ’n kritieke komponent van verantwoordelike besigheidsbestuur.

Nie alle werkgewers is onderhewig aan die NML-koers nie en werkgewers moet seker maak dat hulle die korrekte lone betaal ingevolge die werkgewer se spesifieke bedryf/sektor. Betaalstaatstelsels, kontrakte en begrotings moet ook in lyn wees met die huidige voorgeskrewe koers.

Werkgewers moet met ’n LWO verteenwoordiger konsulteer om te verseker dat hulle ten minste die huidige minimumloon betaal wat op hul bedryf van toepassing is vir die tydperk van die betrokke betaling.

Kontak die LWO– vir enige advies of bystand!

Nog nie ‘n LWO lid nie? Kyk na ons lidmaatskap opsies.