Openbare vakansiedae vir 2026

Openbare vakansiedae kan ‘n beduidende impak hê op werkgewers wanneer sakebedrywighede ononderbroke moet voortgaan. Openbare vakansiedae word gereguleer deur die Wet op Openbare Vakansiedae 36 van 1994 (WOV), terwyl vergoeding vir werk wat op ‘n openbare vakansiedag verrig word, gereguleer word deur arbeidswetgewing, naamlik die Wet op Basiese Diensvoorwaardes 75 van 1997 (WBDV), ‘n Sektorale Vasstelling of ‘n Bedingingsraad se kollektiewe ooreenkoms waar van toepassing op die werkgewer se spesifieke bedryf.

Kan werknemers verplig word om op ‘n openbare vakansiedag te werk?

‘n Werkgewer mag nie van ‘n werknemer vereis om op ‘n openbare vakansiedag te werk nie, tensy daar so ‘n ooreenkoms in plek is, verkieslik op skrif – soos bepaal in die werknemer se dienskontrak of vooraf op ooreengekom. Die WBDV verplig nie outomaties ‘n werknemer om op ‘n openbare vakansiedag te werk nie, en daarom kan ‘n werknemer sonder so ‘n ooreenkoms wettiglik weier om dit te doen.

2026 openbare vakansiedae in Suid-Afrika

Suid-Afrika het 12 amptelike openbare vakansiedae. Indien ‘n openbare vakansiedag op ‘n Sondag val, sal die openbare vakansiedag ingevolge die WOV die volgende Maandag gevier word, wat ook as ‘n openbare vakansiedag beskou sal word.

Die amptelike openbare vakansiedae vir 2026 sluit in (ten tyde van die skryf van hierdie artikel):

• 1 Januarie (Donderdag) — Nuwejaarsdag
• 21 Maart (Saterdag) — Menseregtedag
• 3 April (Vrydag) — Goeie Vrydag
• 6 April (Maandag) — Familiedag (Paasmaandag)
• 27 April (Maandag) — Vryheidsdag
• 1 Mei (Vrydag) — Werkersdag
• 16 Junie (Dinsdag) — Jeugdag
• 9 Augustus (Sondag) — Nasionale Vrouedag
• 10 Augustus (Maandag) — Nasionale Vrouedag (gevier)
• 24 September (Donderdag) — Erfenisdag
• 16 Desember (Woensdag) — Versoeningsdag
• 25 Desember (Vrydag) — Kersdag
• 26 Desember (Saterdag) — Welwillendheidsdag

Let daarop dat die regering nog nie die datum vir die 2026 plaaslike regeringsverkiesings aangekondig het nie. Die President kan dus ‘n bykomende openbare vakansiedag verklaar ingevolge die WOV later in die jaar.

Vergoeding vir werk gedoen op ‘n openbare vakansiedag

Die berekening van vergoeding vir werk gedoen op ‘n openbare vakansiedag kan verwarrend wees. Daar is twee scenario’s vir werknemers wat onder die inkomstedrempel verdien:

Scenario 1: Openbare vakansiedag val op ‘n dag waarop die werknemer normaalweg sou werk.

• Indien die werknemer nie op die openbare vakansiedag werk nie, moet die werknemer die werknemer se normale daaglikse loon betaal word.
• Indien die werknemer op die openbare vakansiedag werk, moet hy/sy dubbel die daaglikse loon betaal word, of indien dit meer is, hul normale daaglikse loon plus die bedrag wat die werknemer verdien het vir die tyd wat op daardie dag gewerk is.

Scenario 2: Openbare vakansiedag val op ‘n dag waarop die werknemer normaalweg nie sou werk nie.

• Indien die werknemer nie op die openbare vakansiedag werk nie, is geen betaling verskuldig nie.
• Indien die werknemer in hierdie geval wel op die openbare vakansiedag werk, moet hy/sy hul daaglikse loon plus hul uurlikse loon vir elke uur wat op die openbare vakansiedag gewerk is, betaal word. Hou in gedagte dat ‘n werknemer wat minder as vier uur op enige dag werk, vir ten minste vier uur se werk op daardie dag betaal moet word, selfs al het hulle minder as vier uur gewerk.

Indien ‘n werknemer bo die inkomstedrempel verdien, moet ‘n werkgewer een van ons regskundiges raadpleeg vir advies rakende betaling vir werk wat op openbare vakansiedae gedoen word.

Redelike kennisgewing en uitruiling van openbare vakansiedae

Werkgewers moet werknemers ‘n redelike kennisgewing gee indien hulle op ‘n openbare vakansiedag moet werk. ‘n Openbare vakansiedag mag vir ‘n ander dag omgeruil word, maar slegs wanneer daar ‘n skriftelike ooreenkoms tussen die werkgewer en die werknemer is. Waar ‘n openbare vakansiedag omgeruil word, is die werknemer geregtig om slegs die normale daaglikse loon vir beide die oorspronklike openbare vakansiedag en die omgeruilde dag te ontvang.

Hierdie artikel fokus op indiensneming onder die WBDV en daar mag verskillende wette van toepassing wees op jou bedryf, wat moontlik deur ‘n Sektorale Vasstelling of ‘n Bedingingsraad se kollektiewe ooreenkoms met verskillende bepalings ten opsigte van openbare vakansiedae gereguleer kan word. Werkgewers word aangemoedig om die LWO te kontak om regsadvies in te win wanneer hulle met hierdie kwessies te doen het.

Kontak die LWO– vir enige advies of bystand!

Nog nie ‘n LWO lid nie? Kyk na ons lidmaatskap opsies.